Literatura norweska
Literatura norweska
"GDY MORZE CICHNIE" - JØRN LIER HORST | Wisting na skraju własnych przekonań

"GDY MORZE CICHNIE" - JØRN LIER HORST | Wisting na skraju własnych przekonań

Od kryminałów często wymaga się dynamicznego tempa i wyraźnie sensacyjnego charakteru, ale Jørn Lier Horst – doświadczony norweski pisarz i jednocześnie były szef wydziału śledczego Okręgu Policji Vestofold – po raz kolejny pokazuje, że praca policji śledczej wcale nie jest tak żwawa i fertyczna, jak opisują to niektórzy, a raczej wymagająca cierpliwości, nierzadko wręcz żmudna i nużąca. Powieść Gdy morze cichnie, stanowiąca trzecią część serii kryminalnej z udziałem nadzwyczaj przyziemnego komisarza Williama Wistinga, to fabularny obraz właśnie takiego śledztwa – niby mozolnego i nieśpiesznego, a jednak poważnego, treściwego i mocno zajmującego uwagę.

"FELICIA ZAGINĘŁA" - JØRN LIER HORST | Temu panu burczy w brzuchu...

"FELICIA ZAGINĘŁA" - JØRN LIER HORST | Temu panu burczy w brzuchu...

W przypisie do posłowia powieści Felicia zaginęła Jørna Liera Horsta można przeczytać, że tylko w samej Norwegii w roku 2017 miało miejsce aż 1327 zaginięć. Ściśle zaplanowane samobójstwa, uprowadzenia i bezwzględne morderstwa. Zaginięcia mogą mieć różne podłoże, ale niezależnie od ich przebiegu, za każdym kryje się człowiek i jego historia. Właśnie ten, wyraźnie społeczny motyw, wykorzystuje Horst do wykreowania intrygi kryminalnej w drugim dochodzeniu norweskiego komisarza, Williama Wistinga.

"KLUCZOWY ŚWIADEK" - JØRN LIER HORST | PRZEDPREMIEROWO

"KLUCZOWY ŚWIADEK" - JØRN LIER HORST | PRZEDPREMIEROWO

Historia związanego, zgwałconego i ostatecznie zamordowanego we własnym domu Ronalda Ramma szturmem rozeszła się po norweskich mediach. Głośna sprawa sprzed ponad dwudziestu lat stała się też idealnym fundamentem dla literackiego debiutu Jørna Liera Horsta, którego Kluczowy świadek opiera się właśnie na wydarzeniach z 1995 roku. Sam autor przyznaje, że fabuła powieści zaczęła kiełkować w jego głowie już wtedy, gdy jako początkujący policjant znalazł się na miejscu brutalnej zbrodni. Jakie zakończenie przygotował norweski pisarz dla tej realnie nierozwiązanej sprawy? 

"MAESTRO" - GEIR TANGEN | "... piasek w jej klepsydrze zaraz się przesypie."

"MAESTRO" - GEIR TANGEN | "... piasek w jej klepsydrze zaraz się przesypie."

Instrumenty dęte, perkusyjne i klawiszowe, a także skrzypce, altówki, wiolonczele i kontrabasy. Obsada orkiestry symfonicznej często zadziwia liczebnością, ale odpowiednio zgrana potrafi wprawić ludzką wrażliwość w realny zachwyt. Taki efekt byłby niemożliwy, gdyby nie on... Niezwykle skupiony i jednocześnie pełen finezji dyrygent, który jednym zgrabnym gestem wprawia muzykę w rytm. Właśnie takim rzemiosłem trudni się czarny charakter debiutu Geira Tangena, jednak ten bohater planuje nieco inną i zdecydowanie bardziej brutalną kompozycję. Czy zabójcza symfonia tytułowego Maestra zostanie zagrana do końca?
"PRAGNIENIE" - JO NESBØ | PRZEDPREMIEROWO

"PRAGNIENIE" - JO NESBØ | PRZEDPREMIEROWO

Ludzka krew przywodzi na myśl wiele skojarzeń, ale to intensywna czerwień oraz metaliczny posmak zdają się wysuwać na pierwszy plan wyobraźni. Niektórzy się krwi obawiają lub zwyczajnie się jej brzydzą, ale są też tacy, którzy krew traktują bardziej osobliwie, upatrując w niej nawet pożywienia dla własnej duszy. Właśnie tak skrajna osobowość trafia do najnowszej powieści Jo Nesbø, który po ponad trzyletniej przerwie odświeża postać kultowego śledczego, Harrego Hole. Czy poharatany agresywną przeszłością śledczy rozszyfruje umysł perwersyjnego sprawcy? 

"STRACEŃCY" - INGAR JOHNSRUD | PRZEDPREMIEROWO

"STRACEŃCY" - INGAR JOHNSRUD | PRZEDPREMIEROWO

Wirus ospy zazwyczaj kojarzy się z okresem dzieciństwa, a łagodny przebieg choroby świadczy o jej skutecznym opanowaniu przez światową medycynę. Nie każdy ma jednak świadomość, że ospa wietrzna etiologicznie mało ma wspólnego ze śmiercionośnym wirusem ospy prawdziwej, który przez lata dziesiątkował zainfekowanych. Choroba ta została już szczęśliwie zwalczona w latach osiemdziesiątych XX wieku, ale Ingar Johnsrud przywraca jej zabójczy żywot, wykorzystując go w zawiłej fabule powieści Straceńcy. 

"POLICJA" - JO NESBØ | Czas na wewnętrzny odsiew…

"POLICJA" - JO NESBØ | Czas na wewnętrzny odsiew…

Stróże prawa. Odziani w służbowe mundury mają dbać o bezpieczeństwo obywateli i przeciwdziałać powstawaniu kolejnych zbrodni. Praca policjantów nie zawsze jednak przynosi oczekiwane efekty, przestępcy bowiem ewoluują we własnej przebiegłości i zamierzonym sprytem ucierają nosa nawet najlepszym śledczym. Działania tak inteligentnych sprawców można obserwować w powieściach Jo Nesbø, który bez wahania wypuszcza kolejnych psychopatów na ulice surowego Oslo. Jak zareagują norwescy policjanci, gdy sami staną się morderczym celem? 

"UPIORY" - JO NESBØ | Dla niej wszystko…

"UPIORY" - JO NESBØ | Dla niej wszystko…

Na początku jest zwykłe zdenerwowanie, później dochodzi kłótliwość, a finalnie pojawia się niekontrolowana agresja, ogromny ból, a także zaburzenia świadomości. Głód narkotykowy szarpie człowiekiem i dosłownie wyżera resztki logicznego myślenia, a jego zaspokojenie staje się jedyną potrzebą, która skutecznie truje ludzki rozsądek. Uzależnienie zniewala i sprawia, że narkoman żyje tylko dla błogiego lekarstwa. Białe upiory krążą także po ciemnych ulicach norweskiej stolicy i tworzą przerażające tło kolejnej powieści Jo Nesbø. 

"PANCERNE SERCE" - JO NESBØ | Jabłko na wagę życia

"PANCERNE SERCE" - JO NESBØ | Jabłko na wagę życia

Spadająca lawina nie zna litości i nawet najsilniejszy mężczyzna nie ma szans wydostać się ze śnieżnego więzienia. Odrętwiałe kończyny, wykrzywione w nienaturalny sposób, chcą ulżyć rosnącej panice, ale potężne zwały ciężkiego śniegu nieubłaganie śmieją się w twarz bezbronnej ofierze. Gdy siły słabną, jedynym wojownikiem na placu bitwy o życie staje się „Pancerne serce”, które Jo Nesbø ubrał w najpiękniejszą metaforę chęci przetrwania. Gra symboli to nie pierwszyzna dla norweskiego pisarza, a kolejna część cyklu z Harrym Hole potwierdza, że autor tworzy nie tylko morderczą intrygę, ale też klimatyczną otoczkę, w której sprytnie ukrywa klucz do kryminalnego sukcesu. 

"PIERWSZY ŚNIEG" - JO NESBØ | Może ulepimy bałwana?

"PIERWSZY ŚNIEG" - JO NESBØ | Może ulepimy bałwana?

Śnieg niejednokrotnie kojarzy się z długotrwałymi zabawami na powietrzu i mozolnym lepieniem bałwana. Trzy ogromne kule udekorowane marchewką, węglem i gałązką potrafią dumnie prezentować ogród, ale Jo Nesbø w kontynuacji cyklu z Harrym Hole widzi w śnieżnej postaci zgoła inne znaczenie. „Pierwszy śnieg” od początku odbiega od utartych szlaków kryminału i bezwiednie zmienia się w mrożący krew w żyłach thriller, w którym ulepiony bałwan jest przepowiednią najgorszych wydarzeń. 

„NAŚLADOWCY” - INGAR JOHNSRUD | PRZEDPREMIEROWO

„NAŚLADOWCY” - INGAR JOHNSRUD | PRZEDPREMIEROWO

Za sprawą twórczości Jo Nesbø kryminał norweski nie jest dla mnie nowością i chcąc przekonać się, że moja pozytywna opinia nie dotyczy tylko jednego Norwega, skorzystałam z możliwości przeczytania „Naśladowców”, rozpoczynających serię z Fredrikiem Beierem, autorstwa Ingara Johnsruda. Autor, na co dzień pracujący jako dziennikarz, zaproponował obfitujący w ofiary debiut, w którym do końca nie ma pewności, kto odpowiada za makabryczne zbrodnie.

"WYBAWICIEL" - JO NESBØ | Mozolny powrót do żywych

"WYBAWICIEL" - JO NESBØ | Mozolny powrót do żywych

Jak pies właścicielowi, tak i ja, jestem wierna Harry’emu Hole. Anarchista, wieczny alkoholik i nałogowy palacz, którego trudno polubić, a nadzwyczaj łatwo ignorować. Ignorancja w tym przypadku jest jednak czasowa, nie da się bowiem przejść obojętnie obok zasług tak inteligentnego i sprytnego komisarza. Czy „Wybawiciel” potwierdza wyjątkowość wysokiego blondyna, którą udowodnił już kilkukrotnie w poprzednich częściach?

"PENTAGRAM" - JO NESBØ | Śmierć przyjedzie rowerem

"PENTAGRAM" - JO NESBØ | Śmierć przyjedzie rowerem

Wypożyczając „Pentagram” z biblioteki, stawiałam sobie kilka pytań: Czy Harry wreszcie dojrzał emocjonalnie i zaczął żyć rozsądnie? Czy głośna sprawa zabójstwa policjantki Ellen zostanie wreszcie rozwiązana? Czy tytuł książki rzeczywiście przedstawia oczywisty scenariusz? Kto oczekuje pozytywnych odpowiedzi na pierwsze dwa pytania, rozczaruje się, podobnie jak ja.

"TRZECI KLUCZ" - JO NESBØ

"TRZECI KLUCZ" - JO NESBØ

Z każdą kolejną książką pana Nesbø widzę wniesiony trud i pracę poświęconą przez autora, aby przypadkiem czytelnik się nie nudził, nie próbował odkładać książki i nie miał czasu ziewnąć. Tak rzeczywiście jest, bo w czwartym tomie przygód Harrego Hole dzieje się dużo, a ja stanowczo napiszę, że za dużo. Nie ma bowiem tradycyjnie jednego śledztwa, w zamian otrzymujemy aż trzy sprawy, których autor nie wiąże ze sobą. Oznacza to, że czytelnik zmuszony jest do potrójnego skupienia i zapamiętania większej liczby bohaterów niż zazwyczaj. Choć każda ze spraw jest w pewnym sensie wyjątkowa, to nadmiar prowadzonych działań lekko zniechęca.

 "CZERWONE GARDŁO" - JO NESBØ

"CZERWONE GARDŁO" - JO NESBØ

Moje trzecie spotkanie z Harry’m Hole zakończyło się niemałym sukcesem. Myślę, że nie okłamię nikogo jak napiszę, że „Czerwone gardło” świadczy o niezaprzeczalnym rozwoju pisarskim Jo Nesbø. Autor wzniósł się na wyżyny (jeszcze nie wysokie szczyty) swoich umiejętności i zaoferował nam jakościowo prawidłowy kryminał. Nareszcie doczekałam się rozbudowanej fabuły, której brak minimalizował moje pozytywne odczucia w pierwszym tomie serii.

"KARALUCHY" - JO NESBØ

"KARALUCHY" - JO NESBØ

Średnie spotkanie z „Człowiekiem nietoperzem” mam już w niepamięci. Jo Nesbø nie okazał się tylko rozreklamowanym autorem, a człowiekiem, który ma dobre podstawy do pisania powieści kryminalnych. „Karaluchy” dotrzymywały mi towarzystwa podczas tegorocznego urlopu i wychodziło im to nawet nieźle. Udało mi się nawet polubić Harry’ego Hole, który w pierwszej części niekoniecznie przypadł mi do gustu. 

"CZŁOWIEK NIETOPERZ" - JO NESBØ

"CZŁOWIEK NIETOPERZ" - JO NESBØ

Gdy czytam krótką okładkową recenzję duńskiego dziennika Kristeligt Dagblad opisującą "Człowieka nietoperza" jako książkę zaskakującą i zapewniającą dynamiczną akcję, zastanawiam się, czy w Danii brakuje dobrych kryminałów, czy może ja czegoś nie doczytałam w lekturze Jo Nesbø. Miałam chętkę na tego autora już od dość dawna. Nie wiem, czy była ona powodowana ogólną popularnością samą w sobie, czy może charakterystycznymi tytułami książek (dalsze części to: "Karaluchy", "Czerwone gardło", itp.), ale uważałam norweskiego pisarza za swego rodzaju pewnik na mojej czytelniczej drodze. Wszystko było dobrze dopóki... nie zaczęłam czytać.

PATRONAT MEDIALNY

Copyright © 2016 Mozaika Literacka , Blogger